Seza Çimento Yönetim Kurulu Başkanı Yasemin Açık, 2026’ya girerken iş dünyasının yalnızca büyüme-yavaşlama ekseninde değil, kuralları değişen çok katmanlı risk ortamında hareket ettiğini belirtiyor.
Açık’a göre küresel ticaretin jeopolitik eksene kayması, enerji ve iklim maliyetlerinin artışı ile yapay zekâ kaynaklı verimlilik farklarının açılması, şirketlerin rekabet stratejilerini kökten dönüştürüyor. “Artık ‘müşteri buldum’ demek yetmiyor; hangi pazara, hangi regülasyon setiyle ve hangi tedarik zinciriyle girdiğiniz belirleyici” değerlendirmesinde bulunuyor.
JEOPOLİTİK TİCARET VE YENİ REGÜLASYON GERÇEĞİ
Gümrük vergileri, menşe kuralları, yaptırım riskleri ve kritik ürün listeleri şirket bilançolarında doğrudan belirleyici hale geliyor. Açık, ticaretin giderek jeopolitik zemine taşındığını vurgulayarak, şirketlerin tek pazara ve tek tedarikçiye bağımlılığı azaltması gerektiğini ifade ediyor.
Finansal dayanıklılık için nakit akışı simülasyonları, çoklu tedarik zinciri stratejileri ve risk haritalarının artık temel yönetim araçları olduğunu belirtiyor.
ENERJİ, İKLİM VE YAPAY ZEKÂ BASKISI
Enerji ve iklim başlığı yalnızca fiyat artışı değil; kesinti riski, sigorta maliyetleri, su-enerji verimliliği yatırımları ve karbon düzenlemeleriyle yeni bir maliyet mimarisi oluşturuyor.
Yapay zekâ konusunda ise tartışmanın “iş kaybı” düzeyinde kalmasının yanıltıcı olduğunu söyleyen Açık, asıl riskin aynı sektör içindeki verimlilik uçurumunun hızla açılması olduğunu belirtiyor. Bu nedenle verimliliğin insan–süreç–teknoloji üçgeninde yönetilmesi gerektiğini vurguluyor.
VERİMLİLİK KRİZİ VE YETENEK DÖNÜŞÜMÜ KAPIDA
Önümüzdeki beş yılın en kritik başlıklarından birinin verimlilik krizi olacağını ifade eden Açık, kalıcı ücret artışlarının ancak çıktı başına daha fazla değer üretimiyle mümkün olduğunu dile getiriyor.
İkinci başlık ise ESG ve sürdürülebilirlik standartlarının sertleşmesi. Karbon ayak izi, izlenebilirlik ve tedarikçi uyumu gibi kriterlerin pazara erişimin temel şartı haline geldiğini belirtiyor.
Üçüncü başlık ise yetenek piyasasının yeniden yazılması. Gençlerin artık unvan değil; öğrenme hızı, anlam, esneklik ve adalet aradığını söyleyen Açık, şirketlerin iş tasarımını yeniden kurgulaması gerektiğini ifade ediyor.
KOBİ’LER İÇİN REKABETİN YENİ DİLİ
Açık’a göre Anadolu’daki KOBİ’lerin küresel rekabete açılabilmesi için finansman mimarisinin teminata sıkışmaması gerekiyor. Kredilerin verimlilik yatırımı, dijitalleşme ve ihracat kontratlarına bağlanması gerektiğini vurguluyor.
Belgelendirme ve denetim maliyetlerinin düşürülmesi için bölgesel test ve sertifikasyon merkezlerinin önemine dikkat çeken Açık, kümelenme, lojistik gücü ve mesleki eğitim reformunun rekabet avantajı sağlayacağını belirtiyor.
SANAYİ YATIRIMIYLA BÖLGESEL KALKINMA
2011 yılında akademiden ücretsiz izin alarak sanayi yatırımına yöneldiğini ifade eden Açık, bu kararın Seza Çimento’nun kuruluş sürecini başlattığını aktarıyor. Doğu Anadolu’daki en büyük ve çevreci özel sektör yatırımlarından biri olarak hayata geçen tesisin yaklaşık 500 kişiye istihdam sağladığını ve dolaylı olarak 10 bin kişiye dokunduğunu söylüyor.
“SATIŞ BÜYÜRKEN DAYANIKLILIK KÜÇÜLMESİN”
Açık, şirketlerin en büyük hatasının büyümeyi yalnızca satış artışıyla eşitlemek olduğunu belirtiyor. Tahsilat sürelerinin uzaması, stok maliyetlerinin artması ve insan kaynağının yıpranmasının görünmez bir dayanıklılık kaybı yarattığını ifade ediyor.
Sürdürülebilir büyümenin, satıştan önce operasyonel kapasitenin güçlendirilmesiyle mümkün olduğunu vurguluyor.
KIZ ÇOCUKLARI VE KADINLAR İÇİN VAKIF HAMLESİ
Toplumsal sorumluluk alanında da aktif rol üstlenen Yasemin Açık, Cumhuriyet’in 100. yılında kurduğu Yasemin Açık Vakfı ile kız çocuklarının ve kadınların eğitimine destek veriyor.
2024’te başlatılan “Bölgesini Yaşatan Kızlar Burs Programı” ile genç kızların eğitim yolculuğuna katkı sunmayı ve bölgelerine değer katacak bir neslin yetişmesini hedeflediklerini ifade ediyor.