Geçtiğimiz yıl Türkiye genelinde etkili olan zirai don, tarımsal üretimde ciddi kayıplara yol açmış; birçok üretici sezonu büyük zararla kapatmıştı. Özellikle meyve ağaçlarında çiçeklenme dönemine denk gelen ani sıcaklık düşüşleri, verimi neredeyse sıfırlamıştı. Bu yıl ise benzer bir senaryonun yeniden yaşanabileceği endişesi hakim.
Nisan ayına girilmesine rağmen hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesi ve gece saatlerinde sıfırın altına düşme ihtimali, üreticiyi diken üstünde tutuyor. Meteorolojik verilerde yer alan ani sıcaklık düşüşleri ve yer yer görülen kırağı uyarıları, özellikle kayısı, badem ve üzüm üreticileri için kritik risk oluşturuyor.
PAZARDA FİYATLAR CEP YAKIYOR
Tarladaki risk, doğrudan tezgahlara yansıyor. Elazığ’da semt pazarlarında sebze fiyatlarındaki artış dikkat çekici boyutlara ulaştı. Vatandaşlar, temel gıda ürünlerine erişimde zorlandıklarını dile getiriyor.
Özellikle marul fiyatının 80-100 TL bandına kadar çıkması, dar gelirli vatandaşın alım gücünü zorladı. Domates, biber, salatalık gibi ürünlerde de benzer artışlar gözlenirken, pazarcı esnafı fiyatların yalnızca arz-talep değil, iklim koşullarıyla da doğrudan bağlantılı olduğunu vurguluyor.
Alışveriş yapan vatandaşlar ise “Eskiden file doluyordu, şimdi birkaç ürünle dönüyoruz” sözleriyle durumu özetliyor.
BASKİL’DE AĞAÇ NÖBETİ
Elazığ’ın kayısısıyla öne çıkan ilçesi Baskil’de ise üreticiler adeta seferberlik ilan etmiş durumda. Gece saatlerinde sıcaklığın hızla düşmesiyle birlikte çiftçiler bahçelerinde nöbet tutuyor.
Don riskine karşı geleneksel yöntemlere başvuran üreticiler, ağaç diplerinde lastik ve saman yakarak ortam sıcaklığını artırmaya çalışıyor. Bazı üreticiler ise kimyasal koruyucular ve sulama teknikleriyle ürünlerini koruma çabasında. Baskilli üreticiler yaşadığı tedirginliği şu sözlerle dile getiriyor: “Bir gecelik don, bir yıllık emeği götürüyor. Sabah kalktığımızda ağaçların yanmış gibi olduğunu görmek en büyük korkumuz.”
KRİTİK GÜNLER YAŞANIYOR
Tarım uzmanları, özellikle çiçeklenme dönemindeki meyve ağaçlarının zirai dona karşı son derece hassas olduğuna dikkat çekiyor. Bu süreçte alınacak basit önlemlerin bile ürün kaybını ciddi ölçüde azaltabileceği belirtiliyor.
Önümüzdeki günlerin kritik olduğuna işaret eden yetkililer, üreticilerin meteorolojik uyarıları yakından takip etmesi gerektiğini vurguluyor.
GIDA ZİNCİRİNDE ETKİ BÜYÜYEBİLİR
Zirai don riskinin gerçekleşmesi halinde yalnızca üreticinin değil, tüketicinin de doğrudan etkileneceği belirtiliyor. Tarım uzmanlarına göre olası bir ürün kaybı; yaz aylarında meyve-sebze fiyatlarında daha sert artışlara ve arz sıkıntısına yol açabilir.